PATRA PUSAKA JAGAT NATA
Saban-saban robah mangsa ganti wanci ilang bulan kurunyung taun, sok mindeng kabandungan jelema, sanajan ngalamun salaput umur, kahayang patema-tema, karep heunteu reureuh-reureuh. dageuning nu bakal karasa mah anging kadar ti pangeran, manusa kadar rencana.
Jaman ayeuna, jaman sangara iprit
unggah masjid. Barakasakan di kedok pandeta. Balik ka jaman majapahit. Buka
hate lan pikirna ayeuna mangsana masing eling kalawan bukti, masing waspada
kalawan laku nyata. Sing tarapti, caringcing sing pageuh kancing, saringset
sing pageuh iket. Manuk di pucuk caringin kapanasan, jujukutan kabeulit akarna,
buahna niggangan akar pasti. Tong kabobodo tenjo kasamaran tingali tong kawas
jelma boloho di beulit oray-orayan, oray nyaan di gareubugan.
Sajadah ngampar di sawah, kopeah
dipajang rupa warna, sing kade gobang konsrang. Ulah oge jiga jelema nu hayang
disebut sohor ngayak beas, nu badag maloncor, nu lembut nyangsang. Kulantaran sabab
caraka jadi bathanga.
Sing jadi jalma anu mulya, sifat mulya nyaeta
sadar kana asal usulna, ku halna katungtik lahir bathina, kasasar ragana,
kaguar sakujur awakna. Nagajadi apal ka dirina tug neupi ka apal kanu ngusik
malikeuna. Neupi ka karampa aib dirina, anu akhirna bakal subur kabijakanana.
Mangsa sarangenge di jati gede meletek geura
tingal ka wetan priangan kantun tulisan, ka kidul jati pakuan gararing, ka
kaler Pajajaran pudar katutupan sari pati nu teu kaharti, ka turuban ku
umbul-umbul simbul. Mana laku nu ngaku jeung umaku seweu siwi siliwing trah
pajajaran, mana ciri trah Siliwangi. Mana ancikan para wali, mana tuturus laku
ti Rosulullah. Salaku panyampurna kabuhunan.
Ayeuna jaman perang bratayudha.
Kulantaran kitu hayu urang masing-masing pentangkeun senjata konta ngaraksukeun
kre anta kusumah di mahkota aji wijaya, di geulang kembang cangkok wijaya
kusumah. Ulah ringrang direncangan taji sang hyang. Tuh tinggali gunung Pajajaran
ngalingkung tapakna kabagi opat. Papagon ciri turunan jati waringin. Tuh ombak
laut kidul nu motah nu jadi bukti ciri kabuhunan nu ngandung midjil kasajatian.
Ngan omat anu ngaran satria ulah lanca linci luncat mulang udar tina tali gadang,
omat ulah lali tina purwadaksina kajeun ngeduk cikur kedah mihatur nyokel jahe
kedah micarek satria lamun cacarita nyaur kudu diukur nyabda kudu di unggang
teuleuman papatah kolot “Manuk hiber ku
jangjangna, Jalma hirup ku akalna”. Ulah nuduh kanu jauh, ulah nyawang kanu
anggang, nu caket geura raketan, nu deukeut geura deheusan, moal jauh tina
wujud moal anggang tina awak, aya naon jeung aya saha? cirina satangtung diri.
pek geura panggihan diri sorangan, ngan ku maneh weh sorangan, ulah waka
nyaksian batur saksian heula we diri sorangan.
Cekeul arah kahuripan ku ayana kadalina
ajaran agama. Tuduhna firman gusti nu nyatana nu jadi picontoeun, corakna
dakwah, raehanna sabda, cirina pepeling, kembangna pituah. Panungtuna
usuluddin, panetegna tajridul qolbi, awamna ibadah. Khowasna ubudiyah,
syareatna fiqih, hakekatna faqih, tumarimana sholat, lakuna sambehyang, kukuhna
teuteupan.